چاپ روی فلز در کارخانه قوطی سازی
چاپ روی فلز یکی از مهمترین مراحل در تولید انواع بستهبندیهای فلزی در صنعت قوطی سازی است. کیفیت چاپ روی ورقهای فلزی، علاوه بر زیبایی ظاهری محصول، نقش مستقیم در برندینگ، افزایش فروش و ماندگاری اطلاعات روی بدنه قوطی دارد.
در کارخانههای قوطی سازی، چاپ فلز معمولاً روی ورقهای قلعاندود (Tinplate) یا آلومینیومی انجام میشود و برای رسیدن به چاپی مقاوم و شفاف، مراحل مشخصی مانند لاکزنی، چاپ با زینک، ورنیزنی و خشک کردن در کوره اجرا میگردد.
در این مقاله، مراحل کامل چاپ فلز در قوطی سازی را بررسی میکنیم و توضیح میدهیم چرا برخی کارخانهها مثل قوطی سازی تکمیل با استفاده از تجهیزات حرفهای، کیفیت چاپ روی فلز را در سطح بسیار بالایی ارائه میدهند.
اهمیت چاپ فلز در صنعت قوطی سازی
در صنعت قوطی سازی، چاپ فقط یک مرحله تزئینی نیست. چاپ روی فلز باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
-
مقاومت بالا در برابر رطوبت و تماس با مواد شیمیایی
-
چسبندگی عالی روی سطح فلز
-
ثبات رنگ و وضوح بالا
-
تحمل شرایط حرارتی کورهها و فرایند شکلدهی قوطی
-
مقاومت در برابر خط و خش و سایش در حملونقل
به همین دلیل، فرایند چاپ روی فلز معمولاً چند مرحلهای است و نیاز به کنترل دقیق دارد.
مرحله اول: لاکزنی (Lacquering) قبل از چاپ فلز
یکی از اصلیترین مراحل قبل از چاپ فلز در کارخانه قوطی سازی، لاکزنی اولیه است.
سطح فلز بهصورت طبیعی ممکن است چربی، آلودگی یا خاصیت چسبندگی پایین داشته باشد. برای اینکه چاپ روی فلز ماندگار و مقاوم شود، یک لایه لاک روی ورق اعمال میشود.
اهداف لاکزنی در چاپ روی فلز
-
افزایش چسبندگی مرکب چاپ روی سطح فلز
-
جلوگیری از واکنش فلز با مواد داخل قوطی
-
ایجاد سطح یکنواخت و آماده برای چاپ
-
محافظت در برابر زنگزدگی یا اکسید شدن
لاکزنی میتواند به صورت شفاف یا رنگی انجام شود و معمولاً پس از اعمال، ورق وارد کوره خشککن میشود.
مرحله دوم: چاپ روی فلز با زینک (Offset Printing با Plate)
یکی از رایجترین روشها در چاپ فلز در قوطی سازی، چاپ افست با زینک است.
در این روش، طرح موردنظر روی پلیت (زینک) قرار میگیرد و عملیات انتقال مرکب به ورق فلزی به صورت دقیق انجام میشود.
فرایند چاپ افست فلز با مرکب، آب و الکل
چاپ افست فلز مبتنی بر تعادل بین مرکب و آب است و معمولاً برای کنترل بهتر، از الکل (IPA) نیز در محلول آب استفاده میشود.
نقش هر ماده در چاپ فلز
مرکب (Ink): رنگ اصلی چاپ که باید مقاومت بالا و چسبندگی مناسب روی فلز داشته باشد. آب (Fountain Solution): بخشهای غیرتصویری زینک را مرطوب نگه میدارد تا مرکب روی آن قسمتها ننشیند. الکل (IPA): باعث بهتر شدن پخش آب، افزایش کیفیت چاپ، کاهش کشش سطحی و کمک به خشک شدن سریعتر میشود.
در این سیستم، تعادل دقیق آب و مرکب اهمیت زیادی دارد. اگر آب زیاد باشد چاپ کمرنگ و بیکیفیت میشود و اگر آب کم باشد، زمینه کثیف و لکهدار خواهد شد.
چرا در ایران بیشتر دستگاههای چاپ فلز تکرنگ هستند؟
یکی از واقعیتهای بازار چاپ فلز در ایران این است که بسیاری از کارخانههای قوطی سازی، دستگاههای چاپ تکرنگ دارند.
یعنی دستگاه در هر بار عبور ورق فقط یک رنگ را چاپ میکند. یکی از علت های اصلی قیمت بالای این دستگاهها در دنیا بوده که تحریم های موجود این امر را چند برابر کرده و کار در صنعت چاپ فلز در ایران همچنان سخت و زمانبر می باشد.
نتیجه دستگاه تکرنگ در چاپ روی فلز چیست؟
وقتی طرح شما چند رنگ باشد (مثلاً CMYK یا چند رنگ اختصاصی)، باید این مراحل تکرار شود:
-
چاپ رنگ اول
-
خشک شدن در کوره
-
چاپ رنگ دوم
-
خشک شدن مجدد
-
چاپ رنگ سوم
-
خشک شدن مجدد
و همینطور تا تکمیل همه رنگها…
این تکرار باعث میشود:
-
زمان تولید افزایش پیدا کند
-
احتمال خطای رجیستر (همنشینی رنگها) بیشتر شود
-
مصرف انرژی و هزینه تولید بالا برود
-
نیاز به اپراتور دقیقتر و کنترل کیفی سختتر شود
با این حال اگر تجهیزات و کنترلها درست انجام شود، حتی چاپ چند مرحلهای هم میتواند کیفیت بسیار خوبی ارائه دهد. که قطعا همین اتفاق در واحد های صنعتی انجام می گردد.
مرحله سوم: ورنیزنی (Varnishing) برای افزایش مقاومت چاپ فلز
پس از اتمام چاپ روی فلز، معمولاً یک لایه ورنی روی سطح چاپ اعمال میشود.
ورنی میتواند شفاف، براق یا مات باشد و نقش مهمی در محافظت از چاپ دارد.
مزایای ورنی در قوطی سازی
-
افزایش مقاومت چاپ در برابر خش و سایش
-
افزایش درخشندگی و جلوه ظاهری
-
محافظت در برابر رطوبت و مواد شیمیایی
-
افزایش دوام چاپ هنگام فرمدهی و شکلدهی قوطی
ورنیزنی برای بستهبندیهای صادراتی و محصولات حساس، اهمیت ویژهای دارد.
مرحله چهارم: خشک کردن چاپ روی فلز | کوره حرارتی و کوره UV
بعد از لاکزنی و چاپ و ورنیزنی، مهمترین مرحله برای تثبیت نهایی، خشک کردن است. در کارخانه قوطی سازی، دو نوع سیستم خشککن رایج است:
۱) کوره خشککن حرارتی (کورهای)
در روش حرارتی، ورق چاپ شده از داخل یک کوره عبور میکند تا مرکب و ورنی بهصورت کامل پخته و تثبیت شود.
ویژگیهای کوره حرارتی در چاپ فلز
-
مناسب برای مرکبها و پوششهای حرارتی
-
ایجاد چسبندگی و مقاومت بالا
-
کنترل دما و زمان در کیفیت چاپ بسیار مؤثر است
-
اگر تنظیمات درست نباشد ممکن است باعث تغییر رنگ یا کاهش براقیت شود
کورههای حرارتی یکی از پایههای اصلی در چاپ فلز و قوطی سازی هستند.
۲) کوره UV در چاپ روی فلز
در روش UV، خشک شدن با استفاده از تابش اشعه فرابنفش انجام میشود. این روش بهخصوص برای افزایش سرعت تولید و خشک شدن فوری کاربرد دارد.
مزایای کوره UV در چاپ فلز
-
خشک شدن بسیار سریع
-
کاهش زمان تولید
-
مناسب برای خطوط پرسرعت
-
افزایش مقاومت سطحی در بسیاری از کاربردها
البته استفاده از UV نیازمند مرکب و ورنی مخصوص UV است و تنظیمات دستگاه باید دقیق باشد.
کیفیت چاپ فلز در قوطی سازی تکمیل | دستگاه کرابتری و کوره LTG
در میان مجموعههای فعال در صنعت قوطی سازی، مجموعههایی که از تجهیزات دقیق و استاندارد استفاده میکنند، خروجی چاپ بسیار باکیفیتتری ارائه میدهند.
قوطی سازی تکمیل یکی از مجموعههایی است که با بهرهگیری از دستگاه کرابتری و کوره LTG توانسته کیفیت چاپ روی فلز را در سطح عالی ارائه دهد.
چرا دستگاه کرابتری در چاپ فلز اهمیت دارد؟
-
دقت بالا در انتقال طرح
-
یکنواختی بهتر رنگ روی ورق
-
کیفیت بالاتر در جزئیات چاپ
-
کنترل بهتر روی رجیستر در چاپ چند مرحلهای
نقش کوره LTG در تثبیت چاپ روی فلز
کوره LTG به دلیل عملکرد پایدار و کنترل دقیق حرارت، کمک میکند:
-
چاپ بهصورت کامل خشک و تثبیت شود
-
چسبندگی لایهها افزایش یابد
-
کیفیت نهایی چاپ روی فلز حرفهایتر و ماندگارتر شود
به همین دلیل در سفارشهای حساس، استفاده از تجهیزات استاندارد مانند کرابتری و LTG یک مزیت رقابتی مهم در صنعت چاپ فلز و قوطی سازی محسوب میشود.
جمعبندی
فرایند چاپ روی فلز در کارخانه قوطی سازی یک مسیر دقیق و چندمرحلهای است که شامل:
لاکزنی اولیه چاپ افست با زینک با سیستم مرکب + آب + الکل ورنیزنی برای محافظت و زیبایی خشک کردن با کوره حرارتی یا کوره UV
در ایران به دلیل رایج بودن دستگاههای چاپ تکرنگ، این فرایند برای هر رنگ باید تکرار شود که نیازمند کنترل کیفیت دقیق است.
در این میان، مجموعههایی مانند قوطی سازی تکمیل با بهرهگیری از دستگاه کرابتری و کوره LTG میتوانند کیفیت چاپ فلز را در سطح بسیار عالی ارائه دهند و نتیجهای حرفهای، شفاف و مقاوم تحویل دهند.