مقدمه
«قوطی ربعی» معمولاً به قوطی با حجم یکچهارم لیتر گفته میشه.
ربع یعنی یکچهارم لیتر، یعنی حدود ۲۵۰ میلیلیتر.
معمولاً آبمیوه، نوشابه، دلستر، نوشیدنی انرژیزا یا انواع رنگ و رزین و گریس رو تو این سایز قوطی تولید میکنن.
تو صنعت رنگسازی و صنعت تولید قوطی «قوطی ربعی» یه اصطلاح فنیه.
در این حوزه، قوطی ربعی معمولاً به قوطی فلزی با حجم حدود ۲۵۰ سیسی (یکچهارم لیتر) گفته میشه که برای بستهبندی موارد زیر استفاده میشه:
-
رنگهای ساختمانی حجم کم
-
رنگهای فوری و صنعتی
-
کیلر، تینر، هاردنر
-
چسبها و پوششهای خاص
-
گریس ها
مشخصات رایج قوطی ربعی در صنعت:
-
جنس: ورق قلعاندود (Tinplate)
-
درب: معمولاً درب فشاری (easy open) یا درب ساده با پرس و حلقه و درب های بدون حلقه
-
شکل: استوانهای
-
ظرفیت اسمی: ۲۵۰ml (گاهی حجم مفید کمی کمتره، مثلاً ۲۳۰–۲۴۰ml)
-
ضخامت ورق بسته به کاربرد فرق میکنه (برای حلالها معمولاً ضخیمتر)
گاهی تو بازار بهش میگن:
-
«ربعی فلزی»
-
«قوطی ۲۵۰»
-
«قوطی ۱۰۰»
-
«ربعی رنگی»
ابعاد قوطی ربعی (حدود ۲۵۰cc)
در صنعت قوطیسازی ایران، قوطی ربعی معمولاً در چند قطر استاندارد تولید میشه. رایجترینها:
قطرهای متداول:
-
قطر ۶۹ میلیمتر (خیلی رایج در رنگ ساختمانی)
-
قطر ۷۳ میلیمتر (خیلی رایج در رنگ ساختمانی)
-
قطر ۸۳ میلیمتر (کمکاربردتر برای ربعی، بیشتر برای نیمکیلویی)
-
در بعضی خطوط خاص: قطر ۶۵ میلیمتر
اما استاندارد بازاری که بیشتر میبینی:
قطر ۶۹mm با ارتفاع حدود ۵۰ تا ۷۰ میلیمتر
ارتفاع معمول (برای رسیدن به ۲۵۰ml):
بسته به قطر:
-
قطر ۶۹ → ارتفاع حدود ۸۰–۸۵mm
-
قطر ۷۳ → ارتفاع حدود ۷۵–۸۵mm
-
قطر ۶۵ → ارتفاع حدود ۹۵–۱۰۵mm
(حجم دقیق با توجه به فرمینگ کف و فضای هد کنترل میشه)
ضخامت ورق (Tinplate Thickness)
ضخامت بستگی مستقیم به کاربرد داره:
برای رنگهای پایه آب:
-
بدنه: ۰.۱۸ تا ۰.۲۰ میلیمتر
-
درب و کف: ۰.۲۰ میلیمتر
برای رنگ فوری / تینر / حلالی:
(به دلیل فشار بخار و واکنش حلال)
-
بدنه: ۰.۲۰ تا ۰.۲۳ میلیمتر
-
کف: معمولاً یک پله ضخیمتر (۰.۲۲ یا ۰.۲۳)
در کارهای صادراتی یا کیفیت بالا:
-
حتی تا ۰.۲۴mm هم استفاده میشه
نکته مهم فنی
ضخامت فقط عدد نیست؛ اینا هم مهمن:
-
تمپر ورق (T۲.۵ ،T۳ ،T۴)
-
نوع لاک داخلی (اپوکسی فنولیک برای حلالی)
-
نوع جوش درز (اورلب یا معمولی)
طراحی کف (عمق فروبر کف)
قطر ۶۹ میلیمتر (۶.۹cm)
شعاع = ۳.۴۵cm
| ارتفاع | حجم تئوری |
|---|---|
| ۵ سانت | ≈ ۱۸۷ cc |
| ۷ سانت | ≈ ۲۶۲ cc |
| ۸ سانت | ≈ ۳۰۰ cc |
حجم عملی تقریبی:
-
۵cm → حدود ۱۷۵cc
-
۷cm → حدود ۲۴۰–۲۵۰cc
-
۸cm → حدود ۲۸۰–۲۹۰cc
به همین خاطر ربعی استاندارد بازار معمولاً قطر ۶۹ با ارتفاع حدود ۷ سانته.
قطر ۷۳ میلیمتر (۷.۳cm)
شعاع = ۳.۶۵cm
| ارتفاع | حجم تئوری |
|---|---|
| ۵ سانت | ≈ ۲۰۹ cc |
| ۷ سانت | ≈ ۲۹۲ cc |
| ۸ سانت | ≈ ۳۳۴ cc |
حجم عملی:
-
۵cm → حدود ۱۹۵cc
-
۷cm → حدود ۲۷۰–۲۸۰cc
-
۸cm → حدود ۳۱۰–۳۲۰cc
به همین خاطر ربعی استاندارد بازار معمولاً قطر ۷۳ با ارتفاع حدود ۷.۵ تا ۸ سانته.
قطر ۸۳ میلیمتر (۸.۳cm)
شعاع = ۴.۱۵cm
| ارتفاع | حجم تئوری |
|---|---|
| ۵ سانت | ≈ ۲۷۰ cc |
| ۷ سانت | ≈ ۳۷۸ cc |
| ۸ سانت | ≈ ۴۳۲ cc |
حجم عملی:
-
۵cm → حدود ۲۵۰–۲۵۵cc
-
۷cm → حدود ۳۵۰–۳۶۰cc
-
۸cm → حدود ۴۰۰cc
قطر ۸۳ با ارتفاع ۵ سانت تقریباً میشه یک ربعی واقعی حجمی.
جمعبندی سریع
| قطر | ۵cm | ۷cm | ۸cm |
|---|---|---|---|
| ۶۹ | ~۱۷۵cc | ~۲۵۰cc | ~۲۹۰cc |
| ۷۳ | ~۱۹۵cc | ~۲۷۵cc | ~۳۱۵cc |
| ۸۳ | ~۲۵۵cc | ~۳۵۵cc | ~۴۰۰cc |